Szara godzina. Czas na nową architekturę

"Większości ludzi nigdy nie brakowało wyobraźni, by dostrzegać konsekwencje swoich działań i wymyślać alternatywy dla warunków, w których żyją. Tyle że akurat nie oni nadają bieg historii". Trafne obserwacje, dowody na to, że w obliczu ekologicznej katastrofy, człowiek powinien opamiętać się, przestać budować i chcieć wciąż więcej i więcej. Pytać siebie, czy to co robi jest "pożyteczne i słuszne". Architekci mają mnóstwo pomysłów, jak wykorzystać to, co jest, odmienić starą przestrzeń, by była bardziej przyjazna, jak żyć bardziej w zgodzie z naturą, wykorzystywać światło dzienne, wodę z intensywnych opadów, udoskonalać przestrzeń, by żyć bardziej w zgodzie z naturą, niż walce z nią. Bo niestety nikt nie mówi głośno: przestańmy budować.

 

Hajstry. Krajobraz bocznych dróg

"Żeby iść przed siebie, potrzeba tylko oczu. Możesz kroczyć, nie posiadając nóg, ale jeśli się rozglądasz, wędrówka będzie tylko powolnym przemieszczaniem się w przestrzeni".

Trędowate kobiety czyszczą ryż

 "Uwaga jest najrzadszą i najczystszą formą hojności". 

Choroba trądu wyklucza z rodziny i społeczeństwa. Sprawia, że człowiek zostawiony jest samemu sobie, osamotniony w chorobie, odrzucony, pozbawiony godności. Niewielu jest odważnych, którzy chcą i potrafią otoczyć opieką i wsparciem "ludzi z ostatniego kręgu piekła".

Wyspa niechcianych kobiet

Dania to nie tylko idealne buty Ecco ("są jak religia"), luksusowy dizajn, wysokie poczucie szczęścia i komfortu życia. To ciężka praca obywateli, by stworzyć idealne miejsce do życia. To szacunek do siebie, dystans do obcych, ingerencja państwa w życie obywateli, pomoc dziecku, nawet jeśli rodzic nie zgłasza takiej potrzeby. 

Elmer na szczudłach/Urodziny Elmera

Elmer, słoń w kratkę to bohater, do którego zwierzęta mogą zwrócić się o pomoc, powiedzieć mu swoje zmartwienia, pożartować i dobrze spędzić czas na zabawie. Razem z innymi gotowy do działania, sprawdza, szuka, dowcipkuje.

Ciałko. Hiszpania kradnie swoje dzieci

Dobry reportaż Katarzyny Kobylarczyk porusza kwestie kradzieży i niewyjaśnionych zaginięć dzieci w czasach dyktatury frankistowskiej. Czyta się z dreszczem i niedowierzaniem.

Historia władzy

Czy można o władzy sprawowanej na świecie mówić w sposób zajmujący? Katarzyna Radziwiłł prowadzi czytelnika przez różne kraje i kontynenty, wyłuskuje najbarwniejsze miejsca i różnorodne przykłady, by pokazać jak wyglądała i wygląda dochodzenie do władzy i rządzenie na świecie "czasami siłą i przemocą, a czasami za obopólną zgodą".

Zapaść. Reportaże z mniejszych miast

Pewnych procesów nie da się uniknąć. Autor, choć nic nie sugeruje, to relacje i historie, które przytacza, pokazują kolejne smutne obrazy lokalnej Polski, sytuacje ludzi z małych miast, które nie mają szans na rozwój, problemy gospodarcze i społeczne, które nie napawają optymizmem. Niech będzie wskazówką dla ludzi młodych, którzy jeszcze mogą chwycić byka za rogi, uciec i zostawić w tyle lokalny patriotyzm, uformować swoje życie i zadecydować, gdzie czują się lepiej. To historia o dużej części naszego społeczeństwa.

Rzeźnia numer jeden i inne reportaże z Niemiec

Niewiele wiem o naszych sąsiadach. Ten zbiór dociekliwych, dynamicznie i całkiem ciekawie napisanych reportaży odsłania fragmenty współczesnych Niemiec, o jakich nie dowiemy się z mediów, poszerzymy o kolejne obrazy i historie, zwłaszcza o imigrantach, historii życia po obaleniu muru czy smaczkach nt. Angeli Merkel. Nie otrzymamy odpowiedzi na pytanie "ile ma trwać integracja?", bo jest to niezwykle skomplikowane.

Wyhoduj sobie wolność. Reportaże z Urugwaju

Zbiór reportaży z Urugwaju odsłania wiele ciekawych faktów. Najbardziej zeuropeizowany kraj Ameryki Łacińskiej cierpi na "fatalne zarządzanie" rządzących. Kocha yerba matę (i docenia jej wartości prozdrowotne), wołowinę (na jednego mieszkańca przypadają trzy sztuki bydła), wolność, spokój, demokrację, piłkę nożną (język z nią związany, utarte hasła, związki frazeologiczne przenikają do wielu sfer).

Wegetarianka

"Nikt mnie nie rozumie... Ani lekarz, ani pielęgniarki. Wszyscy są tacy sami. Nikt się nawet nie stara zrozumieć. Zamiast tego dają mi leki i kłują zastrzykami".

Momo, czyli osobliwa historia o złodziejach czasu i o dziecku, które zwróciło ludziom skradziony im czas

Momo to postać "nieco osobliwa i mogła trochę przerażać ludzi przywiązujących wagę do czystości i porządku". Jej głowa pełna wyobraźni, niezwykła zdolność do słuchania i otwierania się przed nią ludzi, pomysły na zabawy z dziećmi to główne jej cechy, które przyciągają uwagę ludzi w nowym miejscu, w którym się znalazła. Nie chce przyciągać uwagi policji, uciekła z domu, w którym bito dzieci, a okna zasłaniały kraty. Woli żyć ubogo, w ruinach starego amfiteatru, ale w spokoju, zwłaszcza kiedy nowi sąsiedzi darzą ją takim szacunkiem. Chętnie przychodzą rozmawiać, śmiać się, zwierzać, a dzieciaki lgną do zabaw, które prowadzone przez nią nie mają końca. "Momo była im potrzebna i dziwili się, jak sobie dawniej radzili bez niej". 

Uchodźcy

 

Pozostawiając kwestie sporne uchodźstwa, problemy i bariery, na jakie napotykają emigranci wojenni, klimatyczni, ekonomiczni, książka przypomina, że historia uchodźców może być historią wielu z nas, kiedy spojrzymy w przeszłość. A temat jest stary jak świat, i niechęć do obcych i nieznanych jest stara jak świat, i tylko brak uprzedzeń dzieci jest zawsze dobrym przykładem dla dorosłych.

40 haseł o demokracji

Wszystko, co najważniejsze o demokracji, polskich wydarzeniach historyczno-politycznych, istotne pojęcia, które pomagają zrozumieć podstawy polityki, zrozumieć zarządzanie państwem, rolę poszczególnych organów i osób.

Do roboty!

Trudno sobie czasem wyobrazić, jak wyglądał świat bez telefonów, budzików, samochodów, lodówek, medycyny. Trudno wyobrazić sobie świat sprzed kilku wieków, kiedy idziesz do szkoły czy pracy i brudzisz sobie buty w końskich odchodach, trudno sobie wyobrazić, że nie masz pod ręką budzika w telefonie, a do pracy budzi się odgłos stukania w okno. Albo kiedy chcesz ochłodzić jedzenie, nie wkładasz go do lodówki, a okładasz lodem.

Służące do wszystkiego

 

„Andzia dałaby sobie za nas utoczyć krew”

Po Chłopkach czas na Służące. Autorka pisze w bardzo przyjazny sposób, tak że nie czuje się upływających stron. A losy ludzi, które porusza są niezwykle przejmujące. Służące trafiały na domy, gdzie ogrom obowiązków często je przytłaczał. Stworzone „do trywialnych czynności” odpowiednio przyuczone, bez prawa do wypoczynku, urlopu, panie od wszystkiego (pokojówki, kucharki, opiekunki, sprzątaczki), od prania, przez podawanie kawy, otwieranie drzwi, wysłuchiwanie kłopotów, robienie zakupów, po opiekowanie się dziećmi i nieraz zastępowanie im matki. Po skończonej służbie lub w trakcie dostawały mniej lub bardziej obiektywne opinie, które albo dodawały im skrzydeł i szans na znalezienie lepszej służby, albo zamykały drogę do dalszej pracy. Często bezimienne, zwykle zwane Kasią, Marysią albo Andzią, bo po co pamiętać ich imię, skoro za chwilę się zmieni, a i wyższość łatwiej tak okazać i jej zależność od pana.