„Język jest jak klej, który łączy ludzi”.
Książki o językowych niuansach mogłabym czytać bez końca, i mam wrażenie, że mogłoby być ich więcej, i nie tylko głośno mogę je czytać dziecku, ale też po cichu doczytuję to i owo, bo ciekawostek tu bez liku. Słów w gwarach i językach mniejszości narodowych, opowieści o różnorodnej Polsce, mapki ilustrujące gdzie czego szukać, jakie odmiany polszczyzny dominują w danym miejscu, komiksowe humorystyczne treści, dopełniające tekst.
Przebieżka od Kaszub, przez Kurpie, Podlasie, po Podhale i Śląsk, pokazuje jak różni się nasz język polski, jak trudno czasem zrozumieć rodowitego mieszkańca regionu, kiedy mówi swoją gwarą. Ale podkreśla też piękno, niepowtarzalność, i należytą troskę o to, co lokalne i niezwykłe. W 33 gminach Polski członkowie mniejszości etnicznej lub narodowej mogą zwracać się do lokalnego urzędu w swoim języku. W niewiele większej od naszego państwa Papui-Nowej Gwinei występuje aż 840 rodzajów mowy (u Neli też o tym czytaliśmy:) Mieszkają u nas Karaimowie, Romowie, Łemkowie, którzy pielęgnują swoją kulturę i język. Specjalny rozdział autorka poświęca też grupie niesłyszących i przybliża język migowy, choć „Świat, w którym żyjemy, został zaprojektowany przez słyszących dla słyszących”.
Świetne są gry językowe, charakterystyczne dla danego miejsca zwroty, sformułowania, zabawa słowem, kiedy ich nie znamy, albo znaczą coś innego, niż by się nam wydawało (kaszubskie bierôszka, szczëka czy szczëpôka; kurpiowska zilk, zieziórka czy kasa; warszawskie przypuszczam że nie wątpię, itd.). Warto zapamiętać, że smoz to ślimak, a galopant to kandydat na narzeczonego,
Książka pokazuje, że język może fascynować, tłumaczy czym jest gwara, język, różnorodność mówienia, pokazuje codzienne sytuacje, często zabawne, że warto uczyć się komunikować w różnych językach, znać gwary, albo przynajmniej je rozpoznawać. Całość czyta się lekko i przyjemnie. I chciałoby się jeszcze więcej.
Martyna Skibińska, il. Aga Probola
wydawnictwo Dwie Siostry we współpracy z Instytutem Różnorodności Językowej, Warszawa 2026
liczba stron: 92
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz